Ubuntu'da Disk Temizliği ve Yer Açma Yöntemleri

Ahmet

Forum Üyesi
Katılım
24 Temmuz 2026
Mesajlar
3
Konum
Bursa
Ubuntu'da disk temizliği Windows'taki gibi araçlarla değil ama terminalden birkaç komutla çok daha hızlı ve etkili yapılıyor. Gözünüz korkmasın, mevzu basit.

İlk olarak apt yöneticisinin biriktirdiği çöpleri temizleyelim. Sistemi güncelleyip işe başlamak iyi bir pratik.
Kod:
sudo apt update && sudo apt upgrade -y
sudo apt autoremove -y
sudo apt autoclean
autoremove komutu, artık sistemde hiçbir paketin bağımlılık olarak ihtiyaç duymadığı yetim paketleri siler. autoclean ise /var/cache/apt/archives altındaki eski .deb kurulum dosyalarını uçurur. Eğer apt kullanıyorsan bunlar ilk yapman gerekenler.

Sıra geldi sistem günlüklerine (log). Benim sistemde /var/log bazen balon oluyor. journalctl ile bunu limitliyorum. Genelde son 100MB'lık log'u tutup eski kayıtları siliyorum, yetiyor.
Kod:
sudo journalctl --vacuum-size=100M
Eğer zaman bazlı temizlik istersen --vacuum-time=2d gibi bir parametre de kullanabilirsin.

Snap kullanıyorsan burası da önemli. Snap paketleri genelde 2-3 eski sürümü yedekte tutar. Gereksiz yere gigabaytlarca alanı kilitlerler. Şu komutla eski revizyonları temizleyebilirsin, ki ben düzenli aralıklarla çalıştırırım:
Kod:
sudo snap list --all | while read snapname ver rev; do
  if [[ "$snapname" == "Name" ]]; then continue; fi
  sudo snap remove "$snapname" --revision="$rev"
fi
Bu biraz tehlikeli duruyor ama sadece "disabled" olarak işaretlenmiş eski revizyonları siler.

Gelelim programları tamamen kaldırmaya. Bir paketi "purge" seçeneği ile silmezsen, /etc altındaki konfigürasyon dosyaları baki kalır. Ben şunu kullanıyorum:
Kod:
sudo apt purge --auto-remove <paket-adi>
Bu komut hem ana paketi, hem onunla gelen bağımlılıkları (artık gerekmiyorsa), hem de konfigürasyon dosyalarını siler.

Fakat iş sadece apt ile bitmiyor. Kullanıcı bazında uygulamaların home dizininde bıraktığı çöpleri de el ile temizlemek lazım. Genelde şu iki klasöre bakarım:
  • ~/.config
  • ~/.local/share
Kaldırdığın programın adıyla burada bir klasör varsa direkt siliyorum. Örneğin Firefox'u kaldırdıysan rm -rf ~/.mozilla ve rm -rf ~/.cache/mozilla yapmak şart.

Görsel bir şeyler arıyorsan disk kullanımını analiz etmek için ncdu ve baobab iyidir. Özellikle ncdu, terminalden hızlıca şişman klasörleri bulup silmene olanak tanır. Baobab ise pasta grafikle gösterir, daha görseldir.
Kod:
sudo apt install ncdu
sudo ncdu /
Temizlikten sonra biraz yer açılmıştır. Benim favori kombom her zaman autoremove, autoclean ve journalctl --vacuum-size=100M üçlüsüdür, çoğu zaman diski rahatlatır.
 
Geri
En Üst