Linux'ta Terminale Bilinmesi Gereken Temel Komutlar

Burak · 21 Temmuz 2026

Yeni başlayan arkadaşların en çok zorlandığı şeylerden biri terminal. Oysa terminal korkulacak bir yer değil, aksine işleri çok kolaylaştıran bir araç. Hadi en temel komutlarla başlayalım.

Dosya ve Dizin İşlemleri

pwd : Bulunduğun dizini gösterir. Nerede olduğunu unuttuğunda ilk kurtarıcın bu.
ls : Bulunduğun dizindeki dosya ve klasörleri listeler. ls -la ile gizli dosyaları ve ayrıntılı bilgileri de görebilirsin.
cd : Dizin değiştirmek için. cd /home/kullanici/Desktop gibi. cd .. bir üst dizine çıkar.
mkdir : Yeni klasör oluşturur. Örn: mkdir yeni_proje
touch : Boş dosya oluşturur veya varolan dosyanın zaman damgasını günceller. Örn: touch not.txt
cp : Dosya/dizin kopyalar. cp kaynak hedef
mv : Taşıma ve yeniden adlandırma için. mv eski_adi yeni_adi
rm : Silme. rm dosya.txt dosyayı siler, rm -rf klasor klasörü ve içindekileri siler (dikkatli ol!)

Dosya Okuma ve Düzenleme

cat : Dosyanın içeriğini ekrana basar. Küçük dosyalar için ideal.
less : Büyük dosyaları sayfa sayfa okumak için. Çıkmak için q tuşuna bas.
nano : Basit bir metin editörü. nano dosya.txt ile aç, düzenle, Ctrl+X ile kaydedip çık.

Yardım Alma

Herhangi bir komutun nasıl kullanıldığını öğrenmek için:

komut --help (kısa yardım)
man komut (detaylı kılavuz, çıkmak için q)

Pratik Bir Örnek

Kod:

cd ~
mkdir deneme
cd deneme
touch merhaba.txt
echo "Linux harika!" > merhaba.txt
cat merhaba.txt
cd ..
rm -rf deneme

Bu komutlar ev dizininde "deneme" adlı klasör oluşturur, içine bir metin dosyası yazar, içeriğini gösterir ve sonra klasörü siler. Güvenli bir şekilde deneyebilirsin.

Terminal alışkanlık gerektiriyor, zamanla elinin altında olacak. İlk başta her komutu ezberlemeye çalışma; ihtiyacın oldukça --help ve man sayfaları sana yol gösterir.

Bir sorun olursa veya takıldığın bir komut varsa yaz, beraber bakarız.

Linux'ta Terminale Bilinmesi Gereken Temel Komutlar

Burak