Linux'ta Dosya Sıkıştırma ve Arşivleme - tar, gzip, zip

  • Konu başlatıcı Konu başlatıcı Burak
  • Başlangıç Tarihi Başlangıç Tarihi

Burak

Forum Üyesi
Katılım
18 Temmuz 2026
Mesajlar
18
Konum
Ankara
İşletim Sistemi
Yeni başlayanların en çok takıldığı konulardan biri de dosya sıkıştırma işleri. Windows'dan alışık olduğumuz WinRAR veya 7-Zip'in terminaldeki karşılıklarını bilmeyince insan "nasıl açacağım ben bunu" diye düşünüyor. O yüzden kısaca en sık kullanılan komutları yazayım.

tar ile arşivleme​

tar aslında tek başına sıkıştırma yapmaz, sadece dosyaları birleştirir. Ama genelde sıkıştırma ile beraber kullanılır.

  • .tar arşivi oluşturmak:
    Kod:
    tar -cvf arsiv.tar /klasor/yolu
  • .tar.gz (gzip ile sıkıştırılmış) oluşturmak:
    Kod:
    tar -czvf arsiv.tar.gz /klasor/yolu
  • .tar.bz2 (bzip2 ile) oluşturmak:
    Kod:
    tar -cjvf arsiv.tar.bz2 /klasor/yolu
  • Arşivi açmak (otomatik format algılar):
    Kod:
    tar -xvf arsiv.tar.gz

Buradaki parametreler:
-c oluştur, -x aç, -v işlemleri göster (verbose), -f dosya adı belirt.
Sıkıştırma için -z gzip, -j bzip2.

zip/unzip​

Windows'la uyumlu olması lazım dersen zip daha pratik.

  • .zip oluşturmak:
    Kod:
    zip -r arsiv.zip /klasor/yolu
    -r recursive yani alt klasörleri de dahil eder.
  • .zip dosyasını açmak:
    Kod:
    unzip arsiv.zip
  • hedef klasöre açmak:
    Kod:
    unzip arsiv.zip -d /hedef/klasor

Sadece sıkıştırma (gzip/bzip2/xz)​

Tek bir dosyayı sıkıştırmak istersen:

  • gzip dosya.txt -> dosya.txt.gz olur
  • gunzip dosya.txt.gz -> eski haline getirir
  • bzip2 dosya.txt, xz dosya.txt benzer mantık.

Bu araçlar çoğu dağıtımda varsayılan gelir. Yoksa paket yöneticinizden zip unzip gzip bzip2 xz-utils gibi paketleri kurabilirsiniz.
 
Geri
En Üst